Scoring kredytowy a scoring w BIK – czym się różnią?

Scoring kredytowy i scoring BIK są często ze sobą utożsamiane – i nie jest to do końca praktyka błędna. Scoring kredytowy bywa bowiem określeniem na działania zmierzające do punktowej oceny zdolności i wiarygodności kredytowej osób starających się o kredyt lub pożyczkę, a do tego służy również scoring BIK. Rozbieżność jednak istnieje, choć jest delikatna. W założeniu bowiem tradycyjny scoring kredytowy jest scoringiem aplikacyjnym, zaś scoring BIK – behawioralnym. Czym są te dwa systemy i co przesądza o różnicach między nimi?

Czym jest scoring aplikacyjny?

Scoring aplikacyjny, niegdyś zwany scoringiem kredytowym na wyłączność opiera się przede wszystkim na wewnętrznym systemie oceny klientów banku – każdy z nich może przyjąć inną metodologię i narzędzia statystyczne.

W jego ramach bank przyznaje punkty osobie, która stara się o kredyt, a ich liczba zależy od tego, jaka jest jego sytuacja majątkowa i co można o nim powiedzieć na podstawie innych jego danych osobistych. Bazując na liczbie zgromadzonych punktów, bank przydziela wnioskodawcę do jednej z grup ryzyka kredytowego: klientów ryzyka niższego, średniego, wysokiego oraz najwyższego. Dwie ostatnie grupy mają małe szanse na przyznanie kredytu lub kredyt może zostać im udzielony pod pewnymi warunkami, np. ustanowieniem zastawu lub gwaranta.

Do scoringu kredytowego zaliczane są przede wszystkim cechy takie jak: zawód i wykształcenie wnioskodawcy, jego perspektywy zawodowe, status mieszkaniowy, posiadanie samochodu miejsce zamieszkania, wysokość dochodów, wiek oraz stan cywilny, liczbę osób na utrzymaniu oraz liczbę osób zamieszkujących to samo gospodarstwo finansowe. Dodatkowo bardzo często pojawiają się informacje finansowe dotyczące kredytobiorcy: ilość posiadanych rachunków rozliczeniowych i lokat oszczędnościowych, ubezpieczenie na życie, opłacanie rachunków za media.

Behawioralny scoring BIK

Scoring behawioralny ma miejsce wtedy, kiedy analizę ryzyka udzielenia kredytu lub pożyczki przeprowadza się na podstawie dotychczasowej aktywności finansowej i kredytowej wnioskodawcy. Określa się tym samym, w jaki sposób dana osoba w przeszłości wywiązywała się ze swoich zobowiązań finansowych, w jaki sposób i jak często z nich korzystała, a także jak często składała ona wnioski kredytowe.

W rejestrze BIK wiarygodność kredytową określa się na podstawie punktów w skali 192-631. Wynik zależy w jednej części od profilu pożyczkobiorcy (ustalanego podobnie jak w przypadku scoringu aplikacyjnego), ale przede wszystkim liczą się informacje, które mówią o kulturze płatniczej, czyli tym terminowym i sumiennym spłacaniu zobowiązań.

Scoring kredytowy w firmach pożyczkowych

Firmy pożyczkowe w większości przeprowadzają analizę zdolności kredytowej na podstawie scoringu aplikacyjnego oraz oraz behawioralnego. Scoring aplikacyjny w przypadku pożyczek online to nic innego, jak analiza wniosku pożyczkowego. Wypełniając go, oprócz podstawowych danych identyfikacyjnych i dochowowych, pożyczkodawca będzie musiał uzupełnić również pola, które można znaleźć w kredytowej karcie aplikacyjnej, dotyczących między innymi:

• stanu cywilnego;
• wykształcenia, choć to pole nie pojawi się we wszystkich wnioskach;
• rodzaju lokalu w jakim zamieszkuje i jego tytułu prawnego;
• liczy osób w gospodarstwie domowym;
• miejsca zatrudnienia oraz przepracowanego tam czasu;

Pozwoli to utworzyć profil tego konkretnego pożyczkobiorcy i porównać do profilu statystycznych pożyczkobiorców najlepiej regulujących swoje zobowiązania. Taką analizę przeprowadza każda firma, choć, podobnie jak w przypadku banków, różnić może się metoda analizy i waga przypisana poszczególnym cechom. W każdym wypadku jest on jednak nieunikniony.

Podejście do scoringu behawioralnego może być natomiast różne. Co prawda praktycznie wszystkie firmy pożyczkowe sprawdzają wiarygodność kredytową wnioskodawcy w rejestrze Biura Informacji Kredytowej, jednak każda z nich będzie miała do niego indywidualne podejście. Niektóre uznają, że dobra historia płatnicza jest niezbędna do pozytywnego zaopiniowania wniosku (np. Wonga), inne są skłonne przyznać pożyczkę, nawet jeżeli scoring punktowy w BIK jest relatywnie niski, a pozostałe nie uzależniają przyznania pożyczki od tego wyniku. Trzeba jednak pamiętać, że jeśli scoring BIK jest niski, firma pożyczkowa może obniżyć maksymalny dostępny pułap pożyczki i przyznać niższą kwotę.

Gdzie znajdę pożyczkę bez BIK?

Tak, jak pisaliśmy w poprzednim akapicie, podejście do scoringu BIK bywa różne. By maksymalnie zwiększyć szanse na uzyskanie pożyczki, warto wcześniej zapoznać się z polityką konkretnych firm, korzystając z porównywarki pożyczkowej lub, jeśli dokonało się już wstępnego wyboru firmy – na jej stronie internetowej. Wśród bardziej przystępnych instytucji można wymienić:

ExtraPortfel
LendOn
Kuki
Alegotówka
Via SMS

Dobrze jednak pamiętać o tym, że dotychczasowe problemy ze spłatą zobowiązań nie tylko mają wpływ na przyznanie pożyczki, ale i stanowią pokaźne ryzyko dla samego pożyczkobiorcy. Nie sama dostępność pożyczki, a własna, rzetelna ocena możliwości powinna być najważniejszym wyznacznikiem tego, czy można zaciągnąć pożyczkę.