Grupy ryzyka kredytowego w bankach i w firmach po?yczkowych

Ka?da instytucja po?yczaj?ca, bez wzgl?du na to, czy b?dzie to bank, czy firma po?yczkowa stosuje w?asne algorytmy zmierzaj?ce do oszacowania ryzyka zwi?zanego z udzieleniem finansowania. Niemo?liwo?? sp?acenia po?yczki lub kredytu nie jest bowiem sytuacj? niepo??dan? tylko dla po?yczkobiorcy, ale równie? dla po?yczkodawcy. Z tego powodu ka?dy klient wnioskuj?cy o finansowanie jest dok?adnie sprawdzany i w wielu przypadkach przydzielany do jednej z grup ryzyka. Ka?da instytucja posiada jednak swoje w?asne zasady analizy ryzyka i zwykle s? one niejawne. Mo?na jednak wskaza? ogólne metody stosowane przy udzielaniu kredytów lub po?yczek online.

Banki i scoring kredytowy

Scoring kredytowy przywodzi na my?l znany ju? sk?din?d system oceny wiarygodno?ci w BIK. Jest to jednak sposób troch? odmienny od stosowanego przez Biuro Informacji Kredytowej i wyznaczany jest przez ka?dy bank indywidualnie. Jego podstaw? jest tzw. karta aplikacyjna osoby ubiegaj?cej si? o kredyt, która cz?sto wspomagana jest równie? informacjami behawioralnymi danego klienta.

Karta aplikacyjna okre?la profil klienta i sk?ada si? z kilku cech, które mo?na lub nie przypisa? kredytobiorcy. Ka?da z nich posiada odpowiedni? wag? oraz skal? punktow?. Uzyskane w danej kategorii punkty mno?y si? przez wag?, a nast?pnie sumuje si? wszystkie uzyskane wyniki. Najcz??ciej spotykanymi cechami przypisywanymi klientowi w karcie aplikacyjnej s?:

Informacje behawioralne b?d?ce dope?nieniem karty aplikacyjnej to przede wszystkim historia korzystania z us?ug bankowych w danej placówce. Najwi?ksz? wag? b?d? mia?y tutaj zaci?gane i sp?acane kredyty, korzystanie z dodatkowych us?ug (np. lokat, funduszy inwestycyjnych, kredytów odnawialnych) oraz sta? klienta w danym banku.

Grupy klientów bankowych – do której nale?ysz?

Podstaw? do udzielenia lub odmowy kredytu jest tzw. cut off shore, czyli linia odci?cia wyznaczana przez konkretn? ilo?? zgromadzonych punktów. Klienci, którzy plasuj? si? pod t? lini?, praktycznie nie maj? szans na otrzymanie finansowania. Ci, którzy znajduj? si? w jej pobli?u – uzyskaj? kredyt na gorszych warunkach, lub potrzebne im b?dzie dodatkowe zabezpieczenie. Na tej podstawie banki dziel? swoich klientów na grupy kredytobiorców bardzo dobrych, dobrych, miernych i z?ych. Cz?sto stosuje si? tak?e nazwy: klienci ni?szego ryzyka, ?redniego ryzyka, wy?szego oraz najwy?szego ryzyka. Osoby znajduj?ce si? grupie trzeciej i czwartej maj? bardzo ma?e lub ?adne szanse na uzyskanie kredytu. Oczywi?cie nie s? to informacje, które podawane s? klientom i innym podmiotom.

Po?yczki pozabankowe mniej rygorystyczne

Instytucje po?yczkowe oceniaj? swoich klientów w podobny sposób, mniej lub bardziej dostosowany do ich potrzeb. Da si? zauwa?y?, ?e bankowa karta aplikacyjna jest bardzo podobna do wniosku po?yczkowego, który trzeba uzupe?ni? podobnymi informacjami. Jednak?e procedura analizy ryzyka i grupowania klientów b?dzie uproszczona i nie tak wymagaj?ca. Ró?na b?dzie te? waga poszczególnych cech po?yczkobiorcy. Powody takie post?powania s? prozaiczne. Po pierwsze, firma po?yczkowa musi stanowi? alternatyw?, a nawet konkurencj? dla banku. Musi wi?c swoim zasi?giem obj?? wi?ksz? cz??? aplikantów. Po drugie, po?yczki online powinny by? udzielane szybko, nawet w 15 minut, a wi?c i algorytm analizy nie mo?e by? skomplikowany.

Po?yczka skrojona na miar?

Firma po?yczkowa klientów pogrupuje zazwyczaj ju? na pocz?tku, ustalaj?c warunki udzielenia zobowi?zania finansowego. Z góry okre?lany jest dopuszczalny wiek po?yczkobiorcy, jego wiarygodno?? kredytowa i mo?liwo?ci finansowe. Kryteria oceny cechuj? si? wi?c wi?ksz? jawno?ci? ni? w bankach, a swoje szanse po?yczkowe lub to, do jakiej grupy ryzyka kredytowego si? nale?y, mo?na oszacowa? samemu jeszcze przed wys?aniem wniosku.

Je?liby próbowa? uszeregowa? po?yczkobiorców, klienci podwy?szonego lub wysokiego ryzyka to przede wszystkim ci, którzy figuruj? w rejestrach d?u?ników BIG i KRD lub/oraz posiadaj? negatywn? histori? w BIK. Du?ej wagi jest równie? zdolno?? kredytowa klientów i poziom dochodów osi?ganych przez klientów. Pozosta?e cechy, takie jak status mieszkaniowy czy stan cywilny, b?d? kwestiami drugorz?dnymi, a niektóre z nich b?d? w ogóle pomijane.

Ponadto, ka?da instytucja w inny sposób ustala wag? poszczególnych cech, w zale?no?ci od tego, jakiego typu po?yczek udziela. Indywidualne do ka?dego klienta sprawia, ?e niektóry firmy elastyczniej podejd? do klientów posiadaj?cych zad?u?enie, ale wi?ksz? wag? przypisz? wtedy wysoko?ci dochodów b?d? udziel? po?yczki pod zastaw.

Ryzyko w?asne najwi?kszym zabezpieczeniem

Lu?niejsze zasady oceny kredytowej to równie? wi?ksze ryzyko po?yczkobiorców. Dlatego to na nich spoczywa? b?dzie najwi?ksza odpowiedzialno?? i oni b?d? musieli ponie?? najbardziej dokuczliwe konsekwencje niesp?acenia po?yczki. Dlatego najlepiej we w?asnym zakresie sumiennie okre?li?, czy b?dzie si? w stanie sp?aci? po?yczk?.