Kto spłaca długi po śmierci pożyczkobiorcy?

Klient zaciągnął pożyczkę w firmie pozabankowej. Niestety, kilka miesięcy później zmarł i nie zdążył spłacić swojego zobowiązania. Dopiero podczas normowania spraw spadkowych wyszło na jaw, że zmarły miał jakiekolwiek dług. Co dzieje się z jego niespłaconym zobowiązaniem? Czy członkowie rodziny będą zmuszeni do spłaty zadłużenia po zmarłym? Jak wygląda to w świetle polskiego prawa?

Pożyczka pozabankowa i jej dziedziczenie w świetle polskiego prawa

Znane są nam przypadki, kiedy to najbliżsi osoby zmarłej dowiadują się o tym, że miała ona jakieś długi dopiero po jej śmierci. Podczas regulowania spraw spadkowych na jaw wychodzi, że po zmarłym zostały nie tylko rzeczy materialne, ale również i niespłacone zobowiązania. Czy w przypadku pożyczki pozabankowej rodzina musi spłacać zaległe zadłużenie? Przeanalizujmy tę sprawę dokładniej.

Kto dziedziczy zobowiązania po osobie zmarłej?

Zgon danej osoby nie wiąże się z automatycznym anulowaniem jej długów. Obowiązek uregulowania zaległych zobowiązań normują przepisy prawa obowiązującego w Polsce. Zgodnie z zapisami dotyczącymi prawa spadkowego osoba, która dziedziczy majątek po zmarłym, przejmuje również jego niespłacone długi. Stąd też wynika konieczność dalszego regulowania zobowiązań po śmierci bliskiej osoby.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa długi mogą zostać odziedziczone przez spadkobiercę testamentowego, o ile testament został spisany przez zmarłego. W świetle prawa dziedziczyć mogą m.in. dzieci poczęte, osoby niepełnosprawne, firmy, fundacje oraz inne osoby prawne i fizyczne. Prawo określa także spadkobiercę ustawowego. Mówimy o nim, gdy zmarły nie zdążył spisać testamentu. Mogą to być: współmałżonek, dzieci, pasierbowie, wnuki, rodzice, dziadkowie oraz rodzeństwo. Co zrobić, gdy okaże się, że jesteśmy w gronie osób dziedziczących długi po osobie zmarłej? Jest kilka rozwiązań takiej sytuacji. O tym poniżej.

Przyjęcie spadku wraz z dobrodziejstwem inwentarza

Zgodnie z art. 1015 par. 1 kodeksu cywilnego spadkobierca ma 6 miesięcy od dnia, gdy dowiedział się on o powołaniu go do dziedziczenia, na decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Jeżeli w tym terminie nie zostanie podjęta żadna decyzja, spadek jest przyznawany automatycznie wraz z dobrodziejstwem inwentarza. Jakie są tego konsekwencje?

Dziedziczenie wraz z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że spadkobierca dziedziczy zarówno majątek pozostawiony przez osobę zmarłą, jak i jej zobowiązania. Warto jednak wspomnieć, iż za długi odpowiada się wyłącznie do wysokości dziedziczonego majątku. Tak więc, jeżeli spadkobierca odziedziczył rzeczy materialne o wartości 10.000 złotych oraz niespłaconą pożyczkę o wartości 20.000 złotych, odpowiada on za zobowiązanie tylko do wysokości 10.000 złotych. Wierzyciel ma jednak prawo zająć na poczet długów zarówno daną wartość odziedziczonego majątku, jak i część dobytku spadkobiercy. Taka sytuacja zazwyczaj ma miejsce, gdy otrzymane rzeczy materialne są trudne do spieniężenia.

Czy można zrzec się lub odrzucić spadek?

Każdy spadkobierca ma prawo zrzec się lub odrzucić spadek. Aby zrzec się spadku, należy udać się do notariusza. W jego obecności konieczne jest sporządzenie oraz podpisanie odpowiedniego aktu naturalnego. Zrzeczenie spadku może nastąpić jeszcze za życia potencjalnego spadkodawcy.

Po śmierci spadkodawcy pozostaje nam odrzucenie spadku. Aby tego dokonać, należy złożyć ustne lub pisemne oświadczenie przed notariuszem, lub sądem. W tym przypadku należy mieć na uwadze fakt, iż zgodnie z polskim prawem odrzucenie spadku przez jedną osobę sprawia, że przechodzi ona na kolejną osobę, która dziedziczy po zmarłym. Jeżeli więc żona lub mąż danej osoby odrzuci spadek, automatycznie przejdzie on na ich dzieci. Zaległymi zobowiązaniami zostają więc obciążone inne osoby.

Przyjęcie spadku z niespłaconymi zobowiązaniami

Jeżeli spadkobierca przyjmie spadek z niespłaconymi zobowiązaniami, zobowiązuje się do spłacenia odziedziczonych długów. W przypadku kilku osób dziedziczących niespłaconą pożyczką można podzielić się pomiędzy sobą. Niektóre zadłużenia, jeżeli nie zostaną spłacone w terminie, mogą trafić do firmy windykacyjnej. W sytuacji, gdy dług został odziedziczony, warto skontaktować się z wierzycielem w celu rozłożenia zobowiązania na raty. Jeśli spadkobierca zignoruje obowiązek spłacania długu po zmarłym krewnym, musi liczyć się z tym, że zacznie otrzymywać upomnienia wzywające do uregulowania zobowiązania. W takich sytuacjach naliczane są również odsetki za zwłokę w spłacie, które powiększają wartość zadłużenia.

Czy można jakoś zabezpieczyć swoją rodzinę przed ewentualnymi długami?

Spadkobierca może przyjąć lub odrzucić spadek po śmierci osoby bliskiej. Klient, który wnioskuje o pożyczkę, może jednak zabezpieczyć swoich krewnych przed koniecznością regulowania jego zobowiązań. W jaki sposób? W przypadku niektórych firm pożyczkowych istnieje możliwość wykupu dodatkowego ubezpieczenia pożyczki. Co prawda, zwiększa ona całkowity koszt pożyczki, jednak w razie ewentualnej śmierci długi płaci nie rodzina, lecz ubezpieczyciel.