Czym jest prowizja rekompensacyjna i czy muszę ją zapłacić?

Tabele opłat i prowizji w firmach pożyczkowych są czasami zawiłe i skomplikowane, a nie każdy posiada szeroką wiedzę na temat wszystkich kosztów, które można ponieść w związku z zaciągnięciem pożyczki. Warto jest taką wiedzę posiąść jeszcze przed powstaniem zobowiązania i dokładnie czytać umowy pożyczkowe. Jest to szczególnie ważne w przypadku opłat nietypowych i rzadko spotykanych, na temat których zwykle posiada się znikomą lub zerową wiedzę. Przykładem takiej opłaty jest prowizja rekompensacyjna.

Co to jest prowizja rekompensacyjna?

Jest to, innymi słowami, dozwolona prawnie opłata, która musi być wniesiona instytucji pożyczającej pieniądze (bankowi, parabankowi lub firmie pożyczkowej) jeśli pożyczkodawca spłaca pożyczkę wcześniej niż było to uzgodnione w umowie. Firma pożyczkowa ma więc z jednej strony obowiązek zwrócić pożyczkobiorcy część kosztów prowizji za niewykorzystany okres pożyczki, a z drugiej – domagać się rekompensaty za utracony zarobek.

Dzieje się tak dlatego, że wcześniejsza spłata pożyczki to stracone pieniądze firmy pożyczkowej. Jest ona szczególnie widoczna w przypadku pożyczek ratalnych, których okres spłaty jest niekiedy bardzo długi – zdarza się, że nawet 48 miesięcy. W takim wypadku opłaty są znaczną częścią kwoty do zwrotu – jeżeli one ulegają obniżeniu, to obniża się także dochód firmy. Wcześniejsze spłaty są więc nieopłacalne, a prowizja rekompensacyjna na działać odstraszająco na klientów.

Kiedy trzeba zapłacić prowizję rekompensacyjną?

Kiedy można pobrać taką opłatę? Precyzuje to ustawa o kredytach konsumenckich. Według niej, instytucje finansowe udzielające pożyczek są uprawnione do pobierania prowizji w wysokości 1% spłacanej części prowizji, jeżeli okres pomiędzy ostateczną datą spłaty pożyczki a wcześniejszą spłatą przekracza rok. Zazwyczaj najbardziej opłaca się to robić firmom, które udzielają pożyczek ratalnych na więcej niż 12 miesięcy. Ustawa wymienia jednak jeszcze jedno obwarowanie prowizji rekompensacyjnej – kwota pozostała do spłacenia powinna być większa niż trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w sektorze przedsiębiorstw w poprzednim roku kalendarzowym. Mając to na uwadze, można zauważyć, że pozostała kwota do zapłaty powinna być większa niż 14 tysięcy złotych, z takim zastrzeżeniem, że do tej kwoty wlicza się nie tylko kapitał podstawowy (czyli kwota pożyczki), ale także należne opłaty administracyjne i inne prowizje. W pozostałych przypadkach wartość prowizji rekompensacyjnej nie może przekraczać 0,5%.

Podejrzane praktyki firm?

Prowizja rekompensacyjna powinna być jasno wyszczególniona w Tabeli Opłat i Prowizji załączonej do umowy pożyczkowej. Nie zawsze będzie jednak nazywa się tak samo. Najczęściej firmy unikają tego sformułowania i zamiast tego używają „prowizja za wcześniejszą spłatę pożyczki”. Zazwyczaj wynosi ona 0% lub też pojawia się zapis „nie pobieramy prowizji za wcześniejszą spłatę”.

Biorąc pod uwagę to, iż termin prowizji rekompensacyjnej nie jest powszechnie znany, podejrzane firmy pożyczkowe mogą stosować go w jego oryginalnym zapisie lub nie stosować go wcale, a dopiero później domagać się opłaty za wcześniejsze uregulowanie zobowiązania. Należy zwracać na to szczególną uwagę w momencie podpisywania umowy pożyczkowej. Jeżeli taki zapis się nie pojawi, dla własnego spokoju i bezpieczeństwa należy dopytać konsultanta firmy. Nie są to kwoty wielkie, bo prowizja za kwotę 10 000 tysięcy złotych spłaconej pół roku przed końcowym terminem spłaty wyniesie „jedynie” 50 złotych, a na więcej niż rok – 140 złotych, ale liczy się sam fakt bezprawnego działania (niewyszczególnienie takiej opłaty) i narażania na koszty, o których wcześniej nie zostało się poinformowanym.

Jakie firmy naliczają opłatę za wcześniejszą spłatę pożyczki?

Nie udało nam się znaleźć żadnej firmy udzielającej chwilówek, która aktualnie wprowadzałyby dodatkową opłatę za wcześniejszą spłatę pożyczki. Nie jest to powszechne również w przypadku pozabankowych pożyczek ratalnych. Jedynym pożyczkodawcą, którego udało nam się namierzyć, a który stosuje tę praktykę jest firma Mogo, udzielająca pożyczek na samochód i pod zastaw samochodu. Informacja o tym pojawia się w jawnej tabeli opłat i wynosi maksimum ustawowe: 1% nadpłacanej kwoty w przypadku spłaty na więcej niż rok przed końcem pożyczki i 0,5% w przypadku spłaty na mniej niż rok rok.