Rodzaje rat w kredytach i pożyczkach. Które wybrać?

Ogólny koszt pożyczki lub kredytu oraz ich bezproblemowa spłata zależy od wielu czynników, które powinny zostać dokładnie przeanalizowane przez przyszłych kredytobiorców. Osoby, które w poszukiwaniu najkorzystniejszej oferty lubią zagłębiać się w bardziej szczegółową arytmetykę, powinny zastanowić się również nad wyborem odpowiedniego systemu ratalnego i rodzaju rat. Najczęściej używane są raty równe, raty malejące, oraz spłata z ratą balonową. Czym się różnią i która z nich będzie najkorzystniejsza?

Raty równe – idealnie wpasowane w budżet

Najpopularniejszym i zarazem najbardziej zrozumiałym dla przeciętnego konsumenta sposobem wyliczania wysokości pojedynczej raty kredytu lub pożyczki są raty równe. Co więcej, prosty wzór matematyczny pozwala na przejrzyste przedstawienie realnych, całkowitych kosztów zobowiązania. Według tego wzoru zarówno oprocentowanie stałe zobowiązania, prowizja za jego udzielenie oraz wszystkie inne opłaty są sumowane, a następne dzielone na liczbę rat oraz doliczane do spłacanego miesięcznie kapitału.

Dzięki temu wielkość raty nie zmienia się przez cały okres finansowania. Jest to dla pożyczkobiorcy o tyle przystępne, że nie musi on martwić się o to, w jaki sposób zaplanować budżet domowy, by zmieścić w nim ratę kredytu. Zapominalscy mogą natomiast dogodnie ustawić zlecenia stałe na swoim koncie bankowym – pozwoli to spłatę pożyczki traktować priorytetowo, bez martwienia się, czy w konkretnym miesiącu uda się dopiąć budżet. Takie rozwiązanie jest najlepsze dla osób, które posiadają stabilne zatrudnienie, nie boją się jego utraty ani pozbawienia części funduszy.

Z drugiej strony, system rat równych jest jednocześnie najdroższym sposobem spłaty. Z drugiej strony, nie obciąża on w tak znaczącym stopniu zdolności kredytowej i decydując się na ten rodzaj finansowania, można uzyskać większą wysokość zobowiązani, gdyż bank przy ustalaniu realnej zdolności kredytowej wnioskodawcy bierze pod uwagę tylko wysokość pierwszej raty (która jest wyższa w innych systemach ratalnych).

Raty malejące to tańszy kredyt

Raty malejące, podobnie jak raty równe, składają się z części kapitałowej oraz części odsetkowej. W taki sam sposób rozłożona na liczbę rat będzie również kwota kapitałowa – równomiernie przez cały okres finansowania. Różny będzie natomiast sposób naliczania spłaty odsetek, które przeliczane są co miesiąc od przeliczonego, niespłaconego jeszcze kapitału. Jako że kapitał spłacamy w równych częściach, będzie on systematycznie malał, a więc i odsetki będą mniejsze. Przy spłacie pierwszej raty, kapitał ten będzie wynosił najwięcej, więc i odsetki będą najwyższe. Natomiast przy ostatniej racie odsetki liczone będą tylko od pozostającej, bardzo małej części kapitału – rata będzie więc najmniejsza.

Czy taki sposób spłaty rzeczywiście jest tańszy? Przy relatywnie niewielkich kwotach (np. 10 tysięcy złotych) całkowite koszty kredytu będą miały realne znaczenie przy większej liczbie rat. Jeśli okres kredytowania wynosi zaledwie rok lub dwa lata – oszczędności będą niewielkie i nie przekroczą kilkudziesięciu złotych. Dlatego raty malejące najczęściej stosowane są w przypadku kredytów hipotecznych, w których okres finansowania zwykle wynosi 25-30 lat.

Pożyczkobiorcy preferują raty równe

Pozabankowe instytucje pożyczkowe raczej nie praktykują udzielenia ratalnych pożyczek online w ratach malejących. Wynika to przede wszystkim z wygody, jaką mogą zaoferować swoim pożyczkobiorcom. Pożyczki internetowe muszą być szybkie, przejrzyste i klarowne, czyli takie, by przyszły pożyczkobiorca nie musiał długo borykać się z wyborem tej najbardziej mu odpowiadającej i często najtańszej, zwłaszcza jeśli gotówki potrzebuje natychmiast.

Konsument niezaznajomiony jeszcze z tematem pożyczkowym może w taki sposób łatwo zwizualizować koszty pożyczki oraz związane z nimi miesięczne wydatki. Kalkulator dostępny na stronie internetowej firmy lub porównywarka pożyczkowa wiernie oddadzą realia finansowe takiej pożyczki.

Rzadko spotykana rata balonowa dostępna również pozabankowo

Pożyczki z ratą balonową są najrzadziej występującymi na rynku finansowym i, trzeba przyznać, najciekawszymi. Swoją niecodzienną nazwę rata ta wzięła od właściwości balonu, który, im dłużej jest dmuchany, tym większy rośnie. Tak samo rata balonowa, występująca jako ostatnia, jest tym większa, im dłuższy jest okres spłaty. Na samym początku pożyczkobiorca spłaca wyłącznie odsetki i pozostałe koszty pożyczki, a dopiero po tym zaczyna spłacać kapitał, którego większość zawiera się w ostatniej, największej racie.

Z racji tego, że rata balonowa ma zastosowanie raczej w pożyczkach na wysokie kwoty i z długim okresem spłaty, w instytucjach pozabankowych można ją spotkać w pożyczkach pod zastaw lub pożyczkach hipotecznych. Przykładem na taki rodzaj spłaty są firmy Mogo oraz Speed Cash Polska. Pierwsza z instytucji udziela pożyczek pod zastaw samochodu w maksymalnej wysokości 45 tysięcy złotych i z okresem spłaty wynoszącym nawet 47 miesięcy. W związku z tak wysokimi parametrami comiesięczna rata mogłaby być zbyt duża. Speed Cash Polska również udziela pożyczek pod zastaw, z tym że rozciąga je również na nieruchomości, dzieła sztuki, a nawet udziały firmowe. W związku z tym również i maksymalna kwota pożyczki będzie większa – 10 milionów złotych.

Rata balonowa (niekiedy bardzo wysoka) zwykle odstrasza potencjalnych pożyczkobiorców, gdyż zgromadzenie takiej kwoty może nastręczać sporych problemów. Z drugiej strony – ma się na to kilka lat, a niskie początkowe raty nie osłabiają zbytnio zdolności kredytowej, która w razie problemów finansowych nie stoi na przeszkodzie zaciągnięcia innego zobowiązania, np. chwilówki. Można w ten sposób uniknąć nadmiernego zadłużania się. Wybór jednak należy od pożyczkobiorcy i zależy od jego zdolności finansowych.